Medisch A-Z > Ziektebeelden > GLAUCOOM

Algemeen

• Wat is het?
  Glaucoom of groene staar is een verzamelnaam voor oogziekten, waarbij de oogzenuw beschadigd raakt. Die schade ontstaat meestal wanneer er te veel vocht in het oog zit. Onze ogen bevatten niet alleen traanvocht aan de buitenkant, maar ook vocht aan de binnenzijde (kamerwater). Dit vocht geeft het oog zijn bolle vorm en voedt het oog. Het oog maakt voortdurend nieuw vocht aan en voert het oude vocht af. Als er te weinig vocht wordt afgevoerd, neemt de druk in het oog toe. Dit kan op termijn beschadiging van de oogzenuw en uiteindelijk blindheid veroorzaken.
  Glaucoom wordt weleens de stille dief van het zicht genoemd. Glaucoom heeft meestal geen symtomen voordat de aandoening ver gevorderd is. Tegen die tijd is het gezichtsvermogen vaak al blijvend aangetast. Heel geleidelijk verdwijnen er delen uit het gezichtsveld. Het centrale zien blijft het langste goed. U kunt dus nog heel lang goed lezen en bijvoorbeeld gezichten herkennen. In de latere fasen van de ziekte merkt u bijvoorbeeld pas dat u tegen dingen aanloopt of dat u voorwerpen recht voor u troebel ziet.
  Er zijn verschillende vormen van glaucoom.  De ziekte ontwikkelt zich meestal  geleidelijk en zonder symptomen (chronisch), maar ze kan ook plots de kop opsteken (acuut). 
  Chronisch open hoek glaucoom: de meest voorkomende vorm van glaucoom. Bij het chronisch open hoek glaucoom word het afsterven van de zenuwvezels ter hoogte van de oogzenuw meestal veroorzaakt door een matig verhoogde oogdruk, en dit gedurende vele jaren. Die verhoogde oogdruk ontstaat meestal wanneer de afvoerkanalen te nauw worden. 
  Oculaire hypertensie: bij deze ziekte heeft u een verhoogde oogdruk (d.w.z. boven 21 mm Hg), maar geen schade aan het oog. Een verhoogde oogdruk kan lange tijd bestaan voordat er schade optreedt. Oculaire hypertensie kan echter wel evolueren naar het "klassieke" chronisch open hoek glaucoom en moet dus steeds goed opgevolgd worden.
  Gesloten hoek glaucoom (of kamerhoekafsluitingsglaucoom): een zeldzame vorm van glaucoom. Bij deze ziekte is  de voorste oogkamerhoek, waaruit het kamerwater normaal uit het oog afgevoerd wordt, afgesloten geraakt. 
  Normale druk glaucoom: een klein percentage van de mensen met glaucoom heeft glaucoom, zonder dat de oogdruk duidelijk verhoogd is, dat wil zeggen zonder dat de druk buiten de normale statistische grenzen valt van 10-22 mm Hg. Dit kan bijvoorbeeld veroorzaakt worden door een slechte bloedtoevoer naar de oogzenuw. In dat geval is zelfs een normale oogdruk nog te hoog. Deze ziekte komt meer voor bij mensen met een te lage bloeddruk, migraine of andere vaatziekten.
  Deze vormen van glaucoom zijn goed te behandelen als u er op tijd bij bent. Dus als u weet dat glaucoom bij u in de familie voorkomt, is het verstandig om uw ogen regelmatig (d.w.z. één maal per jaar) te laten onderzoeken. Ook als u last heeft van suikerziekte, migraine, bijziendheid en hoge of lage bloeddruk, heeft u meer kans om glaucoom te ontwikkelen. Glaucoom kan een op zichzelf staande ziekte zijn, maar kan ook ontstaan door een andere oogziekte (secundair). Bij sommige mensen is glaucoom aangeboren.
  De arts kan bij glaucoom oogdruppels voorschrijven om de druk in het oog te verminderen. U zult die waarschijnlijk de rest van uw leven moeten gebruiken. Als de aandoening in een vergevorderd stadium is of als de druk niet voldoende daalt door oogdruppels, is er misschien een operatie nodig om een afvoerkanaal te maken in het oogwit.
  Acuut  gesloten hoek glaucoom: een zeer plotse, (extreme) verhoging van de oogdruk. Dit geeft o.a. felle pijn in het oog, misselijkheid en braken, roodheid en tranen van het oog, een plots gezichtsverlies, lichtkransen rond lichtpunten en gevoeligheid voor licht. Dit moet onmidddellijk door een oogarts behandeld worden, zoniet kan dit op enkele leiden tot volledige en blijvende blindheid.
  
• Tips
  • Op vijfendertig en veertig jaar laat u best uw oogdruk controleren. Dit is een eenvoudige en pijnloze test. Boven de leeftijd van veertig jaar, laat u best uw oogdruk om de drie jaar nakijken, boven vijfenvijftig om de twee jaar. Als u echter tot een risicogroep behoort (glaucoom in de familie, hoge bijziendheid), moet u zich, ongeacht uw leeftijd,  één maal per jaar laten controleren. Ook boven zestig jaar is een jaarlijks onderzoek aan te raden.
  • Glaucoom is een sluipende ziekte. Het is belangrijk om uw medicatie trouw te blijven innemen of toedienen, ook al heeft u geen last van de ziekte. Enkel op die manier kan u verhinderen dat het oog (verder) beschadigd raakt.
  • Het is belangrijk om het eten van drop en zoethout zo veel mogelijk te vermijden, omdat er een stof in zit (glycyrrhizinezuur) die de druk in de oogbol verhoogt.
  • Sommige oogdruppels kunnen irritatie veroorzaken. Praat erover met je arts of apotheker, want meestal is er een alternatief mogelijk.
  • Lees ook Nuttige tips bij het toedienen van oogdruppels.
  • Als u last heeft van een felle pijn in het oog, misselijkheid en braken, roodheid en tranen van het oog,  als u een plots gezichtsverlies heeft, lichtkransen rond lichtpunten ziet of gevoelig bent voor licht, raadpleeg dan onmiddellijk uw (oog)arts. Dit kan o.a. wijzen op acuut glaucoom. Dit komt slechts zelden voor, maar moet onmiddellijk behandeld worden.
  • Als u gesloten hoek glaucoom heeft, meldt u dit best aan uw (huis)arts en apotheker. Er bestaan heel wat geneesmiddelen, die u in dit geval niet mag gebruiken.
  • Het aantal toedieningen van oogdruppels per dag moet strikt geresptecteerd worden. Sommige druppels werken 8 uur, andere 12, 24 of.. uur. Vraag hievoor raad aan uw (oog)arts of apotheker. Het tijdstip van toedienen is bijgevolg belangrijk, want als je te lang wacht, kan de oogdruk oplopen met alle gevolgen vandien.