Medisch A-Z > Dagelijkse kwalen > Verstuiking

Wat verstaan we onder verstuiking?

Wat kan je er zelf aan doen?

Wat vertel je jouw apotheker?

Wat kan jouw apotheker voor je doen?

Wanneer naar de huisarts?

Wat verstaan we onder verstuiking?

Verstuikingen en verrekkingen zijn vaak een rechtstreeks gevolg van een fysieke activiteit (sportletsels) of accident. Een verstuiking ontstaat wanneer een gewricht in een abnormale stand wordt gedrongen waardoor de aanpalende gewrichtsbanden worden verrekt of verdraaid. Soms zijn slechts enkele vezels aangetast, soms is het ligament helemaal gescheurd. Bij een verrekking zijn de spiervezels gedeeltelijk of volledig aangetast wanneer een spier voorbij de normale lengte wordt uitgerekt.

Zowel bij een verstuiking als verrekking is er meestal sprake van pijn, zwelling en blauwverkleuring.

Wat kan je er zelf aan doen?

Eerst en vooral is het belangrijk om dergelijke kwetsuren te voorkomen door een goede opwarming en afkoeling bij het sporten in te bouwen.

Wanneer je toch spierpijn ondervindt, gun je lichaam dan de nodige rust. Na een tweetal dagen zijn de verzurende afvalstoffen meestal verdwenen uit het lichaam en verminderen de klachten.

Bij een spierkneuzing kunnen volgende tips verlichting brengen:

• Rust voldoende tot de pijn verdwijnt.
• Breng gedurende enkele minuten ijs aan op de gekwetste spier om bloeduitstortingen tegen te gaan.
• Breng eventueel een ondersteunend verband aan, maar span dit niet te hard aan. Bij opzwelling van de spier kunnen hierdoor de bloedvaten worden ingeklemd waardoor zuurstoftekort en extra spierpijn kunnen ontstaan.
• Plaats het gekwetste lichaamsdeel in de mate van het mogelijke in hoogstand. Ook dit voorkomt bloeduitstorting en blauwverkleuring.
• Een warmtepack kan verlichting brengen. Pas dit pas 48 uur na de kneuzing toe, ook weer om bloeduitstortingen in te perken.

Wat vertel je jouw apotheker?

Vertel duidelijk aan je apotheker waar je het meeste last van hebt. Tracht hem of haar een duidelijk beeld te geven van je pijn, door te antwoorden op volgende vragen:

• Waar doet het vooral pijn? Gaat het om spier-, pees- of gewrichtspijn?
• Ben je gevallen of heb je een verkeerde beweging gedaan waardoor de spierpijn begon?
• Is het pijnlijke lichaamsdeel gezwollen? Kleurt het blauw?
• Kan je het lichaamsdeel nog bewegen?
• Trekt de pijn door naar een ander lichaamsdeel?
• Hoelang duurt de pijn al?
• Heb je koorts?

Wat kan jouw apotheker voor je doen?

Naast warmte- en koudepacks vind je in de apotheek heel wat uitwendig aan te brengen zalven, gelen of crèmes die de pijn kunnen verlichten.

Er bestaan verschillende vormen van uitwendig te gebruiken producten:

• Crèmes en zalven vergemakkelijken vooral het masseren.
• Gelen en oplossingen (onder vorm van een spray) bestaan voornamelijk uit water en hebben een aangenaam koelend effect. Daarenboven gebeurt het indringen in de huid sneller dan bij crèmes en zalven.
• Emulgel is een formule die de eigenschappen van crème en gel combineert. Het koelend effect is aanwezig en massage blijft mogelijk.
• Tissugel: dit zijn kleefpleisters waarin het werkzame product vervat zit. Na opkleven wordt dit gedurende enkele uren vrijgegeven.

Niet alle zalven en crèmes hebben dezelfde werking. Sommige werken enkel opwarmend, andere verhelpen voornamelijk de bloeduitstorting en nog andere werken ontstekingswerend.

Opwarmende producten (op basis van o.a. methylsalicylaat, nicotinaat en capsaïcine)

Deze zalven warmen de huid en de spieren op en geven op die manier een tijdelijke verlichting van de pijn.

Producten tegen bloeduitstorting

Deze producten kunnen gebruikt worden wanneer de kneuzing blauw kleurt.

Producten op basis van arnica hebben een tweeledige werking. Ze verzachten de pijn en verhelpen de bloeduitstorting.

Producten op basis van aescine werken ook ontstekingsremmend.

Ontstekingswerende en pijnstillende producten voor uitwendig gebruik

Deze producten verminderen de pijn en gaan de ontsteking plaatselijk tegen. Ze hebben duidelijk meer effect bij spierpijn dan bij gewrichtsklachten omdat ze in gewrichten moeilijker doordringen.

Wanneer deze lokale producten niet voldoende werken of wanneer de spierpijn zich over een te groot oppervlak uitspreidt, kan je beter opteren voor een pijnstiller die je kan innemen op basis van ibuprofen of naproxen. Ook paracetamol kan bij sommige patiënten verlichting brengen. Aspirine raden we hier niet aan, aangezien dit de bloeduitstorting kan doen toenemen.

Wanneer naar de huisarts?

Het kan zijn dat de pijnstiller die je apotheker je aanraadt niet voldoende soelaas brengt. In dat geval ga je best langs bij je huisarts die je eventueel een sterker werkende pijnstiller kan voorschrijven. In bepaalde gevallen kan hij of zij je doorverwijzen naar de kinesist voor een bijkomende behandeling.

Ga in ieder geval ook bij de arts langs

• wanneer je denkt dat er iets gebroken is. Let hierbij vooral op het feit of je het lichaamsdeel nog kan bewegen en of er al dan niet bot uitsteekt;
• bij kinderen of ouderen is de kans op breuken groter. In dat geval ga je best langs bij de arts;
• Wanneer de pijn zeer ernstig is;
• wanneer de hygiënische maatregelen en de pijnstiller die je apotheker je meegaf niet voldoende verlichting brengen;
• wanneer de pijn na 5 dagen nog niet verdwenen is;
• wanneer de pijn ontstaan is zonder een aanwijsbare oorzaak;
• wanneer je een doffe of kloppende pijn ervaart;
• wanneer je een ernstige belemmering ondervindt in je bewegingen;
• in geval van een rood, warm en gezwollen gewricht;
• bij pijn in meerder gewrichten;
• wanneer de pijn uitstraalt;
• in geval van koorts. Dit wijst op een ontsteking.