Medisch A-Z > Dagelijkse kwalen > Luizen

Wat zijn luizen?

Wat kan je er zelf aan doen?

Wat vertel je je apotheker?

Wat kan je apotheker voor je doen?

Wanneer naar de huisarts?

Wat zijn luizen?

De laatste jaren komen luizen meer en meer voor. Zeker na vakantieperiodes vragen schooldirecties extra waakzaam te zijn op eventuele luizen. Terecht! Niets is zo vervelend als dat jeukende ongedierte in je haar. Ook al ben je zeer hygiënisch, ook jouw kind kan op een dag thuiskomen met neten of luizen.
De neten bevatten larven. Deze hebben een 7-tal dagen nodig om zich te ontwikkelen tot nymfen en uit de neet te breken. De nymfen doorlopen drie stadia (waarbij er elke maal een skelet wordt afgeworpen). Tussen de diverse stadia zitten telkens 2 à 4 dagen interval. Na een tweetal weken zal de luis dus het volwassen stadium bereiken. Een volwassen luis heeft ongeveer 24 uur nodig om te paren en opnieuw eitjes te leggen.

Wanneer je de levenscyclus van een luis bekijkt, wordt het snel duidelijk dat luizen moeilijk uit te roeien zijn en dat een infectie zich snel kan verspreiden.
Regelmatige controle is dus de boodschap!

Wat kan je er zelf aan doen?

Het is belangrijk op regelmatige basis het haar te controleren en te kammen met een luizenkam. Check steeds goed achter de oren en in de halsstreek. Luizen en neten houden van warme plekjes.
In periodes waarin de kans op luizenbesmetting groot is, is het aangewezen om zeker 1 maal per week de nat-kam methode toe te passen:

• Maak het haar nat en wrijf het overvloedig in met een conditioner.
• Ontwar het haar eerst van achter naar voor met een gewone kam.
• Kam het haar vervolgens van achter naar voor met een luizenkam.
  Inspecteer na elke kammentrek de kam. Kuis de kam af aan een wit doekje en zie of er geen luis op het doekje achterblijft. Ga met een tandenstoker tussen de tandjes van de kam om na te gaan of er geen luizen tussen hangen.
• Spoel het haar en doorkam het van voor naar achter met een gewone kam.
• Kam nu het haar opnieuw van voor naar achter met de luizenkam.

Om neten makkelijker uit het haar te krijgen kan het nuttig zijn de luizenkam te omspannen met een nylonkous die je eerst in azijn dompelt.

Luizen houden niet echt van lavendel. Het kan nuttig zijn je kledij te wassen met een naar lavendel geurende wasverzachter. Of breng wat lavendelolie aan op je kleding, zoals op sjaals en mutsen.   

Het is uiteraard ook belangrijk om in geval van een besmetting alle materiaal op een juiste manier te reinigen:

• Ontsmet de luizenkam na elk gebruik met bv. ontsmettingsalcohol
• Reinig alle haaraccessoires en kammen minimum 30 sec. in water van 60°
• Was kussens, sjaals, mutsen, petten en lakens op > 60° of stop ze 15 minuten in de droogkast op 70°
• Wat niet warm mag gewassen worden (vb. wollen kledingstukken of knuffeldieren) kan je eventueel een viertal dagen in de diepvries steken of 14 dagen in een afgebonden plastiek zak.

Wat vertel je je apotheker?

Vertel je apotheker of je kind echt luizen heeft (heb je er gezien?). Of kreeg het enkel een brief over een luizenplaag mee? Als er geen luizen werden opgemerkt heeft het namelijk geen zin om preventief met een chemische luizenshampoo te wassen. Integendeel. Je werkt zo enkel maar de resistentie tegen de bestaande middelen in de hand.
Mocht je kind last hebben van astma of een andere longaandoening, zeg dit dan zeker aan je apotheker. Producten op basis van malathion zijn dan niet aangewezen. Ook in geval van zwangerschap kom je er beter niet mee in contact.

Zeg zeker ook of je ooit al bepaalde producten gebruikte en wat je ervaring ermee was. Als je een product gebruikte dat geen bevredigend resultaat gaf schakel je best over op een ander product. Mogelijk waren de luizen resistent.

Wat kan je apotheker voor je doen?

Er zijn heel wat luizenproducten te koop in de apotheek:

• Producten op basis van malathion. Deze moet je 12 uur laten inwerken. Nadien moet je ze uitwassen met een gewone shampoo. Deze producten kunnen nadelig inwerken op de ademhaling. Breng het daarom steeds aan in een goed verluchte kamer. Na aanbrengen mag je zeker het haar niet drogen met een haardroger. Malathion is namelijk ontvlambaar.

• Producten op basis van permethrine. Hierbij moet je het haar eerst wassen met gewone shampoo, dan het product aanbrengen op handdoekdroog haar en 10 minuten laten inwerken. Spoel het vervolgens uit. Drogen met een haardroger kan.

• Producten op basis van bioallethrine en piperonylbutoxide. Dit moet je 30 minuten laten inwerken om vervolgens het haar met een gewone shampoo te wassen.

• Er zijn de afgelopen jaren enkele producten op de markt gekomen die niet op een puur chemische, maar een mechanische wijze luizen doden. Ze bedekken ze waardoor de luizen verstikken. Het voordeel van deze producten is dat er weinig of geen kans op resistentie is; een probleem dat men bij de hoger vermelde producten hoe langer hoe meer ziet. Wees er wel van bewust dat dit doorgaans vettige producten zijn. Meestal is het nodig na gebruik de haren meerdere malen na mekaar met een shampoo uit te wassen.

• Je apotheker kan je ook een spray afleveren die kan helpen de neten sneller los te maken.

Het is belangrijk een goede luizenkam te gebruiken en die geregeld te ontsmetten. Vraag raad aan je apotheker.

Wanneer naar de huisarts?

In geval van luizen zal de apotheker je doorgaans kunnen verder helpen. Al de producten die tegen luizen verkocht worden, zijn zonder voorschrift te verkrijgen. Maar blijft de jeuk aanhouden, heb je wondjes op je hoofdhuid of heb je pijn, ga dan toch best eens langs bij je huisarts of dermatoloog.