Medisch A-Z > Dagelijkse kwalen > Cholesterol

Wat is cholesterol?

Wat kan je er zelf aan doen?

Wat vertel je je apotheker?

Wat kan je apotheker voor je doen?

Wanneer naar de huisarts?

Wat is cholesterol?

Cholesterol is een vetachtige stof die het lichaam deels zelf maakt en die we binnen krijgen via de voeding. Cholesterol is nodig om cellen, hormonen en gal te maken.

Het cholesterolgehalte in het bloed kan hoger worden als u veel verzadigd vet eet. Sommige mensen hebben aanleg voor een hoog cholesterol. Het lichaam maakt dan zelf (te) veel cholesterol aan. Hoe dat komt weten we niet.

Als u jarenlang veel cholesterol in uw bloed heeft, kan zich dat ophopen in de bloedvaten. Deze worden hierdoor nauwer. Daardoor geeft een te hoog cholesterolgehalte een groter risico op hart- en vaatziekten. Een verhoogd cholesterolgehalte is echter maar één risicofactor voor het krijgen van hart- en vaatziekten. De kans op hart- en vaatziekten wordt groter als er ook andere risicofactoren voor hart- en vaatziekten zijn, zoals roken, suikerziekte en hoge
bloeddruk.
 
Hoe kunt u te hoog cholesterol- en/of vetgehalte herkennen?

Een hoog cholesterolgehalte geeft op zich geen klachten. Het is verstandig uw cholesterol te laten meten als u:

• een hart- of vaatziekte heeft (gehad);
• een combinatie van risicofactoren voor hart- en vaatziekten heeft (zoals roken, suikerziekte en hoge bloeddruk;
• als u een ouder, broer of zus heeft die voor de leeftijd van zestig jaar een hart- of vaatziekte of een ernstig verhoogd cholesterolgehalte heeft (gehad).

Wat kan je er zelf aan doen?

Een gezonde leefstijl is belangrijk om de kans op hart- en vaatziekten te verminderen. Daarbij hoort gezonde voeding, voldoende beweging, een normaal lichaamsgewicht en niet roken.

• Beperk het gebruik van verzadigde vetten, bijvoorbeeld in: room, boter, gewone margarine, volle melkproducten, volvette kaas, vet vlees, gebak, koekjes en snacks.

• Onverzadigde vetten (vis, noten, dieetmargarine en plantaardige olie) verlagen het cholesterolgehalte.

• Drink niet meer dan twee glazen alcohol per dag.

• Stoppen met roken is in bijna alle gevallen belangrijker voor de gezondheid van uw hart en vaten dan het verlagen van uw cholesterolgehalte.

Wat vertel je je apotheker?

Vertel waar je last van hebt en vraag raad.

Wat kan je apotheker voor je doen?

Cholesterolsyntheseremmers
Cholesterolsyntheseremmers worden ook wel statines genoemd. Deze middelen remmen de aanmaak van cholesterol in de lever en verlagen het cholesterol- en vetgehalte in het bloed. Ze worden voornamelijk gebruikt bij mensen met een te hoog cholesterolgehlate of een combinatie van een te hoog cholesterol- en vetgehalte in het bloed.
Voorbeelden zijn atorvastatine, fluvastatine, pravastatine, rosuvastatine en simvastatine.

Fibraten
Fibraten stimuleren de enzymen die een rol spelen bij de opslag, verwerking en verbranding van vet. Hierdoor vermindert de hoeveelheid vet in het bloed. Bovendien hebben fibraten ook een gunstige invloed op de vorm waarin cholesterol zich in het bloed bevindt. Fibraten worden voornamelijk gebruikt bij mensen bij wie het vetgehalte in het bloed te hoog is. Voorbeelden zijn bezafibraat, ciprofibraat en gemfibrozil.

Colestyramine
Colestyramine verlaagt indirect het cholesterolgehalte in het bloed. Het bindt aan galzuren in de darm, zodat deze niet meer in het bloed kunnen worden opgenomen. Om nieuwe galzuren te maken, gebruikt de lever cholesterol als bouwstof. De hoeveelheid cholesterol in het bloed neemt hierdoor af.

Meestal wordt colestyramine gebruikt in combinatie met de bovenstaande statines, als de statines alleen onvoldoende effect hebben.

Afgeleiden van nicotinezuur
Deze middelen remmen de vrijzetting van vetzuren, de bouwstenen voor vetten en cholesterol, in het lichaam, waardoor de lever minder vetten en cholesterol kan maken. een voorbeeld hiervan is Acipimox.
Acipimox verlaagt voornamelijk de hoeveelheid vetten in het bloed maar ook de hoeveelheid cholesterol. Het wordt voorgeschreven bij een te hoog vetgehalte in het bloed of een combinatie van een te hoog vet- en cholesterolgehalte. Het werkt krachtig, maar heeft wat meer bijwerkingen dan de overige cholesterolverlagende middelen.

Ezetimibe
Ezetimibe  remt de opname van cholesterol in het lichaam. Het wordt gebruikt bij een te hoog cholesterolgehalte. Vaak wordt het gebruikt in combinatie met andere cholesterolverlagende middelen. Soms wordt het alleen gebruikt, als andere cholesterolverlagende middelen niet gebruikt kunnen worden.

Ezetimibe wordt ook gebruikt bij een erfelijke aandoening met een verhoogd gehalte van een bepaald soort vet in het bloed.

Omega-3-vetzuren
Omega-3-vetzuren verminderen de aanmaak van vetten in de lever en verlagen zo het vetgehalte in het bloed. De hoeveelheid cholesterol in het bloed wordt niet verlaagd. Omega-3-vetzuren worden meestal in combinatie met andere geneesmiddelen gebruikt.

Wanneer naar de huisarts?