Medisch A-Z > Dagelijkse kwalen > Misselijkheid

Wat is misselijkheid en maaglast?

Wat kan je er zelf aan doen?

Wat vertel je je apotheker?

Wat kan je apotheker voor je doen?

Wanneer naar de huisarts?

Wat is misselijkheid en maaglast?

Iedereen voelt zich wel eens misselijk. Je maag doet pijn, je hebt de indruk dat je eten niet goed verteert en soms moet je ook werkelijk overgeven.
Meestal heeft misselijkheid te maken met een voedingspatroon dat niet optimaal is. Maar ook andere dingen kunnen misselijkheid met zich meebrengen:

• zwangerschap (zeker de eerste weken),
•  zee en reisziekte ,
•  emotionele stress,
•  intense pijn,
•  voedselvergiftiging,
•  virale of bacteriële besmettingen.

Wat kan je er zelf aan doen?

Het is belangrijk dat je zelf even nagaat waar je juist last van hebt en wanneer:

• Ben je misselijk of heb je een opgeblazen gevoel onmiddellijk na je eten? Dit heeft meestal te maken met je manier van eten of met wat je eet. Vermijd koolzuurhoudende frisdranken, spuitwater of bier. Eet niet te snel en praat best niet al te veel tijdens je eten. Eet vooral ook niet te veel. Het is veel beter meerdere keren per dag een kleinere portie te versmaden dan 2 maal heel veel te eten.

• Heb je vooral last eens je eten min of meer verteerd is - dus 1 à 2 uren na je eten? Heb je een branderig gevoel achter je borstbeen of vloeit er zuur tot in je keel (dit noemen we ‘reflux’)? Dit kan vele oorzaken hebben. We sommen er enkele op:
  
  • Te hoge druk in je buik (bv. bij zwaarlijvigheid of zwangerschap).
  • Niet goed functioneren van de spier die je slokdarm met je maag verbindt.
  • Roken, alcohol, chocolade, koffie, munt, vet en bepaalde spierverslappende geneesmiddelen kunnen hier de boosdoener zijn.
  •  Te zwaar of te vettig eten.
  • Het dragen van té spannende kledij.

• Heb je vooral ’s nachts last van zuuropstoten? Bij het liggen kan het zuur uit je maag veel makkelijker teruglopen naar je slokdarm en mond.
  Volgende tips zullen je zeker helpen:
  
  • Probeer als avondmaal een lichte maaltijd te gebruiken. Het is beter dat je ’s middags je hoofdmaaltijd nuttigt. Wees zeker ook zuinig met vet, uien, paprika’s, look en scherpe kruiden.
  • Eet niet meer gedurende de drie uur voor je slapen gaat. Vermijd ook tussendoortjes zoals chips, koekjes of chocolade in die periode!
  • Vermijd alcohol en koffie ’s avonds. Ook hier geldt de tijdsperiode van 3 uren voor het slapen gaan.
  • Stop met roken.
  • Zorg dat je bovenlichaam ’s nachts wat hoger ligt dan de rest van je lichaam. Dit kan door het bed aan het hoofdeinde wat op te krikken met kleine blokjes hout tot een hoek van ongeveer 30°. Vermijd om al te veel kussens onder je hoofd te steken. Dit verhoogt eerder de druk op je maag en zal je bovendien met vervelende nekklachten opzadelen.

• Voel je een scherpe pijn op een specifieke plaats in je bovenbuik? Dan heb je misschien wel een zweertje in je maag of je dunne darm. Meestal vermindert dit soort pijn na het eten of na de inname van zuurwerende geneesmiddelen, om opnieuw de kop op te steken eens de maag leeg is. Vooral ’s nachts kan je er veel last van hebben, aangezien je maagzuuraanmaak dan hoger is.

• Moet je overgeven? Heb je ook diarree of koorts? Dan is de kans groot dat je met een infectie zit. Zeker wanneer ook andere mensen in je omgeving besmet zijn.

• Indien je als vrouw vooral ’s ochtends kort na het opstaan misselijk bent, kan het misschien zijn dat je zwanger bent. Haal dan veiligheidshalve eens een zwangerschapstest bij je apotheker!

• Soms kan het hartprobleem aangevoeld worden alsof je maaglast hebt. Zeker wanneer de pijn doortrekt naar je wangen of je armen moet je hiervoor beducht zijn en wend je je best zo snel mogelijk tot je arts.

Wat vertel je je apotheker?

Vertel je apotheker vooral hoelang, waar en wanneer je precies last hebt. Vlak na het eten of eerder wanneer je eten verteerd is? Wat at je precies? Heb je ook koorts of andere klachten?

Ben je de laatste tijd erg vermagerd?

Hoe is de kleur van je stoelgang? Een bijna zwarte stoelgang kan er op wijzen dat je een bloedende maagzweer of dunne darmzweer hebt.

In geval van pijn, straalt die pijn dan uit naar andere lichaamsdelen zoals je wangen of je armen? Gaat die pijn over bij het rusten? Zoals hoger vermeld kan dit wijzen op een hartprobleem in plaats van een maagaandoening. Neem dan best zo snel mogelijk contact op met je arts!

Heb je al een geneesmiddel genomen voor je klachten?
Welke andere medicatie neem je nog? Heb je de indruk dat je klachten daaraan te wijten zijn?
Vooral volgende producten kunnen wel eens aanleiding geven tot maagklachten (vooral maagbranden of -zuur):

• Producten die de slokdarmspier verslappen zoals sommige slaapmiddelen, spierverslappers of geneesmiddelen tegen depressie.

• Bepaalde geneesmiddelen tegen osteoporose.

• Ontstekingswerende pijnstillers.

• Cortisone, vooral dan bij hoge dosis of langdurig gebruik.

• Slijmverdunnende middelen die bij een slijmhoest kunnen worden gebruikt.

Wat kan je apotheker voor je doen?

In de apotheek zijn heel wat middelen voorhanden tegen misselijkheid. De keuze zal uiteraard afhangen van de klacht die je beschrijft.
We zetten de voornaamste medicatiegroepen op een rij:

• Geneesmiddelen bij een opgeblazen gevoel: domperidone en metoclopramide.
  Deze producten helpen het eten sneller te verteren. Ze kunnen ofwel preventief genomen worden (10 mg of 1 tabletje) 15 à 30 minuten voor het eten, maar je kan ze ook enkel innemen wanneer je last hebt. Dan mag je er zelfs 2 per keer innemen (20 mg of 2 tabletjes). De tabletten zijn sowieso zonder voorschrift verkrijgbaar. Domperidone in siroopvorm is voor volwassenen ook zonder voorschrift verkrijgbaar;
  voor kinderen moet je eerst langs de arts! Metoclopramide siroop staat zowel voor volwassenen als kinderen onder medisch voorschrift.

• Maagzuurneutraliserende middelen.
  Zoals de naam laat vermoeden neutraliseren deze geneesmiddelen je maagzuur. Je kan kiezen tussen siropen of kauwtabletten. Je moet ze enkel innemen wanneer je echt last van maagzuur hebt. Ze werken namelijk zeer snel: binnen enkele minuten ben je in principe van je klacht verlost.
  Neem ze wel niet te lang in, want je riskeert op de duur nog meer zuur aan te maken dan gewoonlijk. Neem ze zeker niet samen in met andere geneesmiddelen want dan worden deze minder goed opgenomen in je bloed. Laat zeker minimum 2 uur tussen de inname van je dagelijkse geneesmiddelen en het maagzuurneutraliserend product!

• Geneesmiddelen die de maagzuurproductie stilleggen. Ranitidine 75 mg en Omeprazole 20 mg zijn zonder voorschrift te verkrijgen. Andere gelijkaardige producten uit deze klasse staan allemaal onder medisch voorschrift. Daarom raden we ook aan ze eerder na advies van de arts te nemen.
  
  Ranitidine en omeprazole werken minder snel maar langer dan de maagzuurneutraliserende producten. Ze kunnen daarom nuttig zijn wanneer je vooral ’s nachts last hebt van maagzuur. Omeprazole kan ook preventief gebruikt worden wanneer je gedurende een periode ontstekingswerende pijnstillers moet slikken die je maag kunnen overbelasten.

• Ook sommige kruiden kunnen soms enigszins verlichting brengen. Salie en zoethoutwortel bijvoorbeeld bevorderen de spijsvertering, daar waar o.a. kamille, gember en melisse de maag eerder kalmeert. Je apotheker kan je hier zeker meer raad over geven. Wil je zeker zijn van kwalitatief goed samengestelde producten? Koop dan je kruiden best bij je apotheker.

• Tegen zwangerschapsbraken bestaan er specifieke producten op basis van meclozine of dimenhydrinaat.
  Maar we raden je aan deze niet op eigen houtje in te nemen en eerst raad te vragen aan je arts!

• Ook voor reisziekte bestaat er specifieke medicatie .

We raden je aan niet langer dan 14 dagen zelfzorgmedicatie in te nemen. Indien je klachten frequent optreden of blijven aanhouden, is het zeker aangewezen je huisarts te raadplegen.

Wanneer naar de huisarts?

Blijf je maagklacht niet te lang zelf behandelen. Soms zijn de producten uit de apotheek niet krachtig genoeg om je maagprobleem te verhelpen. Het kan ook zijn dat je maaglast teweeg wordt gebracht door een infectie met de Helicobacter pylori bacterie. In dat geval is een specifieke therapie met twee of drie antibiotica en een remmer van de maagzuurproductie noodzakelijk. Dit kan enkel door de arts worden bepaald!

Neem zeker contact op met huisarts in volgende gevallen:

• Als je plots hevige pijn boven in de buik of achter het borstbeen krijgt (dit kan eventueel wijzen op een hartinfarct in plaats van een maagprobleem).
• als je klachten bij inspanning optreden en in rust weer overgaan. Ook dit kan wijzen op een hartprobleem.
• Als je bloed overgeeft.
• Als je stoelgang zwart gekleurd is.
• Als je gedurende enkele weken elke dag maagklachten hebt.
• Als de pijn of het branderige gevoel steeds erger wordt.
• Als je aanhoudend moet overgeven.
• Als je zonder reden in korte tijd vijf kilo afvalt.
• Als je het gevoel hebt dat je maagmedicatie niet helpt.