Medisch A-Z > Dagelijkse kwalen > Afvallen

Wat verstaan we onder 'gezond vermageren'?

Wat kan je zelf doen?

Wat vertel je je apotheker?

Wat kan jouw apotheker voor je doen?

Wat kan je arts voor je doen?                                     

Wat verstaan we onder 'gezond vermageren'?

Sinds de tv-reeks ‘je bent wat je eet’ zijn meer en meer mensen er zich van bewust geworden dat verkeerde voedingsgewoonten de oorzaak bij uitstek zijn voor overgewicht. Niemand wordt zomaar plots zwaarlijvig. De vele gesuikerde frisdranken en tussendoortjes, alsook de fastfoodmaaltijden hebben ervoor gezorgd dat steeds meer mensen te maken hebben met gewichtproblemen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat er meer en meer vermageringsproducten als wondermiddel gelanceerd worden en dat ook de geneesmiddelenindustrie meer onderzoek uitvoert naar doeltreffende vermageringsmiddelen.

Eens je besloten hebt de strijd aan te binden met je overtollige kilo’s, probeer dan op een gezonde manier te vermageren. Al te drastische regimes houden doorgaans niet lang stand.

 Wanneer moet je vermageren?

Je hanteert best de BMI-index (Body Mass Index) om te bepalen of je moet vermageren of niet. Je kan je persoonlijke BMI berekenen door je gewicht, uitgedrukt in kilogram, te delen door je lengte (in meter) in het kwadraat. Als volwassene heb je best een BMI tussen de 18,5 en 24,9. Ga je hierboven dan is een gewichtsreductie aangewezen. Eens een BMI boven de 30 spreekt men van obesitas en verhoogt je kans op allerlei aandoeningen zoals diabetes, hartaandoeningen en rugklachten. Je zou dan minstens 5 tot 10 kg moeten vermageren. Niet enkel je BMI is belangrijk bij het inschatten van je gezondheidsrisico, maar ook de manier waarop je vet verdeeld is over je lichaam. Om die reden hou je best ook rekening met je buikomtrek. Bij mannen zou die onder de 102 cm moeten blijven; bij vrouwen beneden de 88 cm.

Wat kan je zelf doen?

In de eerste plaats moet je zelf willen vermageren en er volledig achter staan. Te snel ineens willen vermageren heeft weinig zin; dit houd je doorgaans niet lang vol. Streef naar 10% gewichtsreductie op 6 à 12 maanden tijd. Op die manier is het vol te houden en gaat gezond eten ook normaal lijken op termijn. Volgende tips kunnen je zeker al vooruit helpen:

• Beperk het aantal maaltijden tot 3 per dag. Studies tonen aan dat er bij 5 maaltijden per dag meer calorieën worden opgenomen dan bij 3 maaltijden. Indien je een tussendoortje niet kan weerstaan, kies dan voor fruit, magere melkproducten, rijstwafels of droge koekjes.
• Sla zeker het ontbijt niet over. Je hebt per slot de gehele nacht niets gegeten en je lichaam heeft nood aan energie. Vermijd hierbij zoetigheden als choco- of speculaaspasta. Kies eerder voor yoghurt, vezelrijke muesli of fruit.
• Vermijd vetrijke maaltijden. Stoom liever je eten in plaats van het te bakken. Kies voor magere ingrediënten (afgeroomde melk, magere kaassoorten, minarines). Maar zorg wel dat je nog iets van vet opneemt; bij voorkeur onverzadigd (plantaardig) vet.
• Neem tijd voor je maaltijd. Kauw voldoende. Hierdoor geraak je beter verzadigd, gedurende langere tijd.
• Eet veel groenten, fruit, aardappelen en volle graanproducten;
• Drink voldoende: dagelijks een tweetal liter water is noodzakelijk. Koffie, thee en light-frisdranken kunnen voor afwisseling zorgen, op voorwaarde dat je er geen suiker aan toevoegt.
• Beperk je vleesinname. Porties van 150 g per dag volstaan.
• Beperk je alcoholgebruik tot maximum 1 à 2 glazen per dag. Denk eraan dat alcohol veel calorieën bevat!
• Doe je boodschappen na de maaltijd, maak een boodschappenlijstje en houd je daar ook aan!
• Last but not least: beweeg voldoende om vet te verbranden. 1 uur per dag fietsen, wandelen of zwemmen is beter dan verdoorgedreven powertraining voor je conditie.
  
  

Wat vertel je je apotheker?

Breng je apotheker op de hoogte van waarom je wil vermageren en wat je al geprobeerd hebt? Hoeveel kilo’s wens je af te vallen (stel realistische doeleinden voorop)?
Hoe verloopt je stoelgang doorgaans? Heb je makkelijk last van diarree of heb je eerder problemen om dagelijks stoelgang te maken?

Wat kan jouw apotheker voor je doen?

In de apotheek zijn een aantal middelen voorhanden die je gewichtsafname beloven. Nochtans zijn ze niet allemaal even doeltreffend. Niet alle producten zijn geregistreerd als een geneesmiddel en hebben m.a.w. een minder strikte effectiviteitcontrole ondergaan. Verwacht hier dus geen mirakels van!

We onderscheiden:

• Plantaardige producten die je stoelgang sterk bevorderen zoals senna, fuca of cascara . Dit zijn m.a.w. laxeermiddelen en geen vermageringsmiddelen. Ze prikkelen de darm zodat je stoelgang op gang komt. Denk er vooral aan dat dit om lange termijn ongezond is voor je darm! Aangezien het niet aangewezen is dergelijke laxeermiddelen langer dan 5 dagen te gebruiken, komen ze niet in aanmerking als een goed dieetmiddel.
• Zwelmiddelen (vezels). Deze zorgen voor een sneller verzadigingsgevoel, waardoor je minder eet. Een wondermiddel is het niet, maar ze kunnen je eventueel helpen om je maaltijdporties binnen de perken te houden.
• Waterafdrijvende middelen (zoals o.a. groene thee, cafeïne). Ze zorgen er enkel voor dat je meer vocht afdrijft en daardoor de indruk krijgt dat je in gewicht verliest. Vergeet echter niet dat je hiermee, net zoals met laxeermiddelen, de balans tussen suikers, vetten en eiwitten verstoort, wat op termijn belastend kan zijn voor je nieren en je hart. Vochtafdrijvende middelen drijven eveneens vitaminen mee naar buiten. Bij langdurig gebruik van dergelijke waterafdrijvende middelen kan er m.a.w. een vitaminetekort ontstaan.
• Producten op basis van geconjugeerd linolzuur (CLA). Hier worden allerlei – terecht of onterecht? - gezondheidsclaims aan toegekend: het zou de  vetverbranding bevorderen, de spierafbraak tijdens een intensief dieet verminderen en het jojo-effect van een dieet temperen.
• Chroom zou een positieve rol spelen in de reductie van het hongergevoel.
• Soms wordt jodium aangetroffen in dieetpreparaten. Het nut hiervan is twijfelachtig.
• Maaltijdvervangers: zijn voedingskundig complete producten voor gewichtsbeheersing. Ze kunnen maaltijden vervangen zonder dat er gevaar voor tekort aan noodzakelijke voedingsstoffen bestaat

 Orlistat is een product dat als geneesmiddel geregistreerd is. Het remt de opname van vet zodat dit samen met de stoelgang wordt afgevoerd. Het is effectief maar je bent je er best wel van bewust dat je diarree krijgt wanneer je toch nog vettige maaltijden eet. Neem dit geneesmiddel dus niet zomaar in, maar vraag best eerst raad aan je apotheker of arts of dit voor jou geschikt is.

Wat kan je arts voor je doen?

Wanneer je echt zeer drastisch wenst te vermageren spreek je hier best even over met je arts.
Er bestaat een geneesmiddel op de markt op basis van orlistat. Dit geneesmiddel zorgt ervoor dat vetten die met de voeding worden opgenomen, niet worden afgebroken ter hoogte van het darmstelsel. Daardoor kan dit onverteerde vet niet in het lichaam worden opgenomen.

 Indien nodig kan je arts ook een chirurgische ingreep aanraden. Maar dit is doorgaans enkel noodzakelijk bij patiënten bij wie het overgewicht levensbedreigend is (BMI ≥ 35).