Medisch A-Z > Dagelijkse kwalen > Slapeloosheid

Wat is slapeloosheid?

Wat kan je er zelf aan doen?

Wat vertel je je apotheker?

Wat kan je apotheker voor je doen?

Wanneer naar de huisarts?

Nuttige links:

www.ikwilslapen.be

slaaptest
slaapdagboek

dossier slaapstoornissen

Wat is slapeloosheid?

Niet iedereen heeft evenveel slaap nodig. Sommige mensen hebben tien uur slaap nodig terwijl anderen reeds na zes uur uitgerust wakker worden. Anderen kunnen de slaap moeilijk vatten en liggen uren wakker voor ze eindelijk in slaap vallen of worden tussendoor of 's morgens te vroeg wakker. Wanneer mensen zeggen dat ze geen oog dicht doen, bedoelt iedereen daar iets anders mee. Meestal slapen ze toch een paar uur, maar hebben ze het gevoel dat ze de halve nacht wakker gelegen hebben. Medisch gezien spreken we pas van een slaapprobleem als iemand langdurig slecht slaapt en zich hierdoor overdag moe, prikkelbaar of slaperig voelt. De dagelijkse activiteiten worden zo belemmerd, alsook zich concentreren lukt niet meer zo goed.

Slaapstoornissen worden als volgt in gedeeld:

- Problemen met inslapen

- Problemen met doorslapen, 's nachts vaak wakker worden

- Te vroeg ontwaken

- Onuitgeslapen wakker worden, slaperig overdag.

Wat kan je er zelf aan doen?

Af en toe 's nachts wakker liggen kan geen kwaad, maar de meeste mensen ervaren dit als zeer vervelend. Wanneer je de volgende tips in praktijk brengt, kan je reeds de beste resultaten verwachten.

o   De 10 geboden voor een goede slaap

1. Slaap zolang als nodig om de volgende dag fit te zijn. Iets minder lang slapen komt de slaapkwaliteit ten goede. Overdreven lang slapen vermindert ze.
2. Een regelmatig uur van opstaan accentueert het circadiaan ritme en zal het inslapen bevorderen.
3. Regelmatige lichaamsbeweging bevordert slaap. Occasionele inspanningen hebben geen directe invloed op de slaapkwaliteit gedurende de daaropvolgende nacht. Zware lichamelijke inspanningen, tot twee uur vóór het slapengaan (joggen!) kunnen het inslapen bemoeilijken en de slaapkwaliteit verminderen.
4. Lawaai beïnvloedt de slaap nadelig, ook al merkt men dat niet direct. Afzwakken van het geluidsniveau helpt al een heel stuk.
5. Besteed de nodige zorg aan slaapaccomodatie: licht, temperatuur, matras, hoofdkussen, lakens en dekens, om er een paar te noemen.
6. Honger bevordert de slaap niet. Een licht hapje voor het slapengaan (een tas warme melk bijvoorbeeld) vermijdt slaapstoornissen tengevolge van een hongergevoel.
7. Een warm bad, een avondwandeling of luisteren naar rustige muziek kan helpen om een normaal en regelmatig slaapwaakritme te ontwikkelen.
8. Coffeïne (koffie, zwarte thee, cola, pepdrankjes zoals Red Bull,...) stoort de slaap, ook al merkt men dat niet meteen.
9. Alcohol is een goed slaapmutsje, maar geen remedie bij doorslaapstoornissen, integendeel! Alcohol heeft een negatieve invloed op je slaapkwaliteit.
10. Een slapeloze nacht kan beter gevuld worden met een actieve, liefst ontspannende bezigheid.

o   Tips voor ouderen

Overdag actiever zijn (bijvoorbeeld een flinke wandeling/fietstocht maken,…) en de middagdutjes overslaan, bevorderen je nachtrust. je gaat best niet te vroeg naar bed, zodat je ’s morgens niet te vroeg wakker wordt.  Daarnaast is het belangrijk dat ouderen hun sociale contacten blijven onderhouden om eenzaamheid te voorkomen.

o   Tips voor zwangere vrouwen

Als je zwanger bent, kan je je nachtrust bevorderen door op je zij te slapen, met een kussen onder de buik en een kussen tussen de knieën.

o    Daarnaast kunnen ook relaxatie, mindfulness based stress reduction, psychotherapie, homeopathie of middelen op plantenbasis soelaas bieden bij slaapproblemen. 

Als bovenstaande slaaphygiënische maatregelen niet volstaan, kan het gebruik van slaapmiddelen tijdelijk helpen. Deze producten kunnen een moeilijke periode helpen overbruggen. In het beste geval kunnen ze bepaalde symptomen doen verdwijnen, maar de ware oorzaak wordt hiermee niet aangepakt! Slaapmiddelen gebruik je best niet te lang omwille van de afhankelijkheid, geheugen- of concentratiestoornissen, vermindering van de alertheid in het verkeer, nachtelijke valpartijen en het verbergen van een depressie. Vraag hierover raad aan je arts of apotheker.

Wat vertel je je apotheker?

Wanneer je je slaapprobleem bij je apotheker aanbrengt, zal hij/zij vragen hoe vaak je hier last van hebt. Ook vertel je of je voornamelijk last hebt bij het inslapen of eerder bij het doorslapen. Het is ook belangrijk om het even over de vermoedelijke oorzaak van je slechte nachtrust te hebben. Wanneer je overdag nog moe, prikkelbaar of humeurig bent en je je niet zo goed kan concentreren, vertel je dit ook aan je apotheker. Hij/zij zal ook even vragen naar de eventuele medicatie die je inneemt en of je reeds hulpmiddeltjes heb uitgeprobeerd. Verschillende middelen die gebruikt worden bij een verstopte neus en sinusitus kunnen bijvoorbeeld slapeloosheid veroorzaken Op deze manier kunnen jullie samen zoeken naar een geschikte oplossing voor jouw slaapprobleem.

Wat kan je apotheker voor je doen?

Wanneer je met slaapproblemen kampt, kan je samen met je apotheker zoeken naar een goede oplossing voor je slechte nachtrust. Het behandelen van de oorzaak of het volgen van enkele slaap hygiënische maatregelen kan vaak bijdragen tot het verbeteren van je slaapproblemen. Middelen op plantenbasis kunnen bovendien je nachtrust bevorderen. Vraag hierover meer informatie aan je apotheker. Daarnaast kan je apotheker je meer uitleg geven over de voor- en nadelen van slaapmiddelen of je begeleiden bij het stoppen met slaappillen.

Wanneer naar de huisarts?

In volgende gevallen kan het nuttig zijn om je huisarts te raadplegen:

- Als je slaapproblemen onstaan door lichamelijke klachten.

- Als je wekenlang slecht slaapt en de adviezen helpen niet.

- Als je dagelijkse functioneren verstoord wordt door het slecht slapen.

- Als je meer informatie wil over een slaapcursus.

- Als je slaappillen gebruikt en hiermee wil stoppen. In dit geval kan je huisarts je begeleiden.